e-figura.pl|Suplementacja|Selen w organizmie – co musi wiedzieć o nim sportowiec?

Selen w organizmie – co musi wiedzieć o nim sportowiec?

Data aktualizacji 02.05.2022

Przeczytasz w 5 minut

Selen w organizmie – co musi wiedzieć o nim sportowiec?

Selen w organizmie – co wiesz na jego temat? Ten mikroelement zdecydowanie zasługuje na większą popularność – nie tylko wśród sportowców! Warto docenić go za codzienną ciężką pracę na rzecz sprawnego funkcjonowania ciała. Co robi selen w organizmie sportowca i jakie są najlepsze źródła pokarmowe selenu? Poznaj bliżej ten fascynujący pierwiastek!

Selen w organizmie – czym jest?

Selen to niemetal z grupy tlenowców. Na pewno widziałeś go w tablicy Mendelejewa! 

Jest pierwiastkiem śladowym. Dzienne zapotrzebowanie na selen u dorosłych mężczyzn i kobiet to tylko 55 jednostek. Pod żadnym pozorem nie wolno przekraczać maksymalnej dawki 400 jednostek na dobę.

W organizmie pojawia się w postaci selenianów, oraz występuje w dwóch aminokwasach – selenometoninie i selenocysteinie. 

selen na co wpływa badania naukowe
Przez 130 lat selen miał wyłącznie zły pijar!

Selen odkryto w 1817 roku, ale aż do 1947 był zaliczany do pierwiastków toksycznych. Pogląd ten zmieniło dopiero badanie na szczurach z martwicą komórek wątroby. Podawanie drożdży bogatych w selen poskutkowało zwolnieniem postępu choroby. 

Od tamtej pory, selen w organizmie człowieka przeszedł długą drogę przez laboratoria i zgromadził równie długą listę właściwości. W niewielkich ilościach jest niezbędny do funkcjonowania, ale w dużych (powyżej 400 jednostek na dobę), rzeczywiście przejawia toksyczne działanie.

Selen w organizmie – funkcje

Selen (a dokładniej – dwa aminokwasy, które buduje) jest obecny w wielu enzymach występujących w ciele. Enzymy to związki przyspieszające reakcje chemiczne zachodzące w organizmie. Dla ciekawskich – ,,selenowe” enzymy to peroksydazy glutationowe,  dejonidazy jodotyroninowe i reduktazy tioredoksynowe.

Selen – na co działa? Wykazuje potężne właściwości antyoksydacyjne. Zwalcza wolne rodniki, generowane w zwiększonej ilości pod wpływem wysiłku fizycznego. W ten sposób, selen zapobiega nowotworom i chorobom serca. Spowalnia także szeroko pojęte procesy starzenia.

O roli antyoksydantów pisaliśmy na już wiele – sprawdź artykuły w kategorii ,,witaminy i minerały”. Jeżeli zależy Ci na długim trenowaniu w doskonałym zdrowiu, nie lekceważ przeciwutleniaczy!

Selen odpowiada także za prawidłową pracę tarczycy. To w niej znajduje się największy magazyn tego pierwiastka. Ma za zadanie chronić tarczycę przed wolnymi rodnikami oraz uczestniczyć w syntezie hormonów.

Selen w organizmie bierze udział także w regeneracji mięśni szkieletowych. Chroni neurony (stosuje się go m.in. w terapii choroby Parkinsona), a naukowcy podejrzewają nawet, że w dużym stopniu warunkuje męską płodność. 

Funkcje selenu nie są jeszcze do końca poznane – kto wie, czym zaskoczy naukowców w przyszłości! 

Niedobór i nadmiar selenu – co powodują?

Niedobór selenu wiąże się z zaburzeniami pracy tarczycy. Na dłuższą metę, powoduje przewlekłe choroby autoimmunologiczne, jak niedoczynność czy Hashimoto. O tym, że choroby tarczycy to same problemy, nie trzeba przekonywać. Czysto ,,sportowe” konsekwencje to utrudniona kontrola na sylwetką i apetytem oraz przewlekłe zmęczenie.

niedobór selenu niedoczynność tarczycy tycie
Niedoczynność tarczycy wiąże się między innymi z niekontrolowanym przyrostem wagi.

Kolejny objaw niedoboru selenu to bóle stawów. Jak ćwiczyć na siłowni, gdy bolą Cię stawy? No właśnie…

Pod wpływem niedoboru pogarsza się także stan psychiczny – suplementacja selenem bywa wykorzystywana w psychiatrii, do walki z depresją. Obniżenie nastroju skutkuje szybszym przetrenowaniem – ten stan nie jest mitem, a lepiej go na sobie nie doświadczać.  

Co za dużo, to niezdrowo! Nadmiar selenu grozi osobom, które bezpodstawnie sięgają po suplementy. 

Długofalowo, zbyt duża podaż selenu może przyczynić się do rozwoju cukrzycy typu II. W krótkiej perspektywie, konsekwencją jest biegunka, zmęczenie, wypadanie włosów i łamliwość paznokci. Te objawy utrzymują się nawet do 3 miesięcy po odstawieniu ,,końskiej dawki”

Selen w pożywieniu oraz suplementacja

Selen – w jakich produktach znajdziesz jego pokłady? Najwięcej selenu znajduje się w orzechach brazylijskich. Doskonałymi źródłami jest także wszelkie mięso, ryby i nabiał oraz produkty pełnoziarniste

selen w jakich produktacj orzechy brazylijskie
Selen – w jakich produktach? Orzechy brazylijskie wygrywają – 103 jednostki na 100 gram!

Twoja dieta nie wyklucza żadnej z tych grup produktów? Świetnie – mała szansa, by groził Ci niedobór. Zawartość selenu w pokarmach różni zależnie od ich jakości, ale przy urozmaiconej diecie nie trzeba się tym przejmować – zapotrzebowanie jest w końcu bardzo małe.

Suplementacja selenu u sportowców – czy warto? Według badań, selen nie zwiększa możliwości wysiłkowych, a suplementacja ponad normę nie przynosi żadnych korzyści. Jeżeli jesteś zdrowy, wystarczy dbać o źródła selenu w codziennej diecie, a bez problemu wypełnisz zapotrzebowanie. 


Selen w organizmie jest jednym ze składników enzymów oraz potężnym antyoksydantem. Reguluje pracę tarczycy, uczestniczy w regeneracji, a nawet warunkuje męską płodność. Niedobór selenu objawia się bólem stawów, pogorszeniem nastroju, na dłuższą metę prowadzi nawet do chorób tarczycy

Selen w pożywieniu – produktach odzwierzęcych i pełnoziarnistych – wystarczy do wypełnienia zapotrzebowania. Po suplement sięgaj tylko wtedy, gdy badania wykażą  niedobór – nie rób tego na własną rękę, gdyż selen w nadmiarze jest toksyczny.

Doceń selen – to mikroskładnik o makro znaczeniu!

Poznałeś bliżej selen, więc czas na inny pierwiastek śladowy – dowiedz się więcej na temat chromu: https://e-figura.pl/chrom-w-diecie-sportowca-co-musisz-o-nim-wiedziec/.

Bibliografia:

Fernández-Lázaro D, Fernandez-Lazaro CI, Mielgo-Ayuso J, Navascués LJ, Córdova Martínez A, Seco-Calvo J. The Role of Selenium Mineral Trace Element in Exercise: Antioxidant Defense System, Muscle Performance, Hormone Response, and Athletic Performance. A Systematic Review. Nutrients. 2020 Jun 16;12(6):1790.

White SH, Warren LK. Submaximal exercise training, more than dietary selenium supplementation, improves antioxidant status and ameliorates exercise-induced oxidative damage to skeletal muscle in young equine athletes. J Anim Sci. 2017 Feb 1;95(2):657-670. 

Ratajczak M., Gietka-Czernel M.,  Rola selenu w organizmie człowieka, Post N Med 2016; XXIX(12): 929-933.

Klecha B., Bukowska B., Selen w organizmie człowieka – charakterystyka pierwiastka i potencjalne działanie terapeutyczne, Bromat. Chem. Toksykol. – XLIX, 2016, 4, str. 818–829

Mogą Ci się spodobać

Suplementy na redukcję – jakie wybrać?

Data aktualizacji 04.03.2024

Przeczytasz w 10 minut

Suplementacja na redukcję nie załatwi za Ciebie wszystkiego, ale jest […]

Suplementy na siłownię – po co opłaca się sięgnąć?

Data aktualizacji 11.01.2024

Przeczytasz w 11 minut

Wybierasz się do klubu fitness, by wreszcie popracować nad sylwetką […]

Bezpieczeństwo i jakość suplementów diety – na co zwrócić uwagę

Data aktualizacji 16.06.2023

Przeczytasz w 3 minut

Bezpieczeństwo i jakość suplementów diety odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu […]

Jakie witaminy na wzmocnienie organizmu? Broń się przed chorobami!

Data aktualizacji 11.01.2023

Przeczytasz w 7 minut

Twoje ciało codziennie ściera się z niezliczonymi zagrożeniami. Bakterie, wirusy, […]

Ile witaminy C dziennie? Aktualne badania i witamina C w praktyce

Data aktualizacji 14.12.2022

Przeczytasz w 4 minut

Kwas askorbinowy od dawien dawna budzi kontrowersje wśród badaczy. Przez […]

Suplementy na wypadanie włosów i porost nowych – jakie brać?

Data aktualizacji 14.12.2022

Przeczytasz w 7 minut

Mocne, gęste włosy to niezaprzeczalny atrybut urody. Niestety, dietetyczne braki, […]

Kwasy omega -3, -6, -9 – czym się różnią i jaki suplement wybrać?

Data aktualizacji 23.11.2022

Przeczytasz w 8 minut

O kwasach tłuszczowych, ich wpływie na mózg, serce, regenerację mięśni […]

Naturalne probiotyki na jelita – 10 najlepszych produktów

Data aktualizacji 15.11.2022

Przeczytasz w 7 minut

Jak wspomóc pracę jelit? Dostarczając im najbardziej wartościowej żywności! Nie […]

Prebiotyki a probiotyki i synbiotyki – czym to się różni?

Data aktualizacji 15.11.2022

Przeczytasz w 5 minut

Przeciętny Kowalski wie, że probiotyki prebiotyki to coś na jelita… […]

Kreatyna w tabletkach czy w proszku – co lepsze?

Data aktualizacji 08.11.2022

Przeczytasz w 3 minut

Kreatyna – dobra, tania i bezpieczna… a jaka najlepsza? Na […]

Suplementy na sen – co Ci się przyda, gdy nie możesz zasnąć?

Data aktualizacji 04.11.2022

Przeczytasz w 7 minut

Dobry sen jest podstawą regeneracji pomiędzy treningami, ale przede wszystkim, […]

Czy zielona herbata odchudza? Badania i praktyka

Data aktualizacji 25.10.2022

Przeczytasz w 6 minut

Zielona herbata na odchudzanie to zdecydowanie najpopularniejszy dietetyczny wspomagacz. Jej […]

Piperyna na odchudzanie. Brać czy nie? Badania

Data aktualizacji 18.10.2022

Przeczytasz w 6 minut

Piperyna – właściwości tego związku dały mu stałe miejsce w […]

Niedobór witamin – jak sprawdzić czy Cię dotyczy?

Data aktualizacji 13.10.2022

Przeczytasz w 6 minut

Niedobory witamin i minerałów czasem dotyczą nawet osób, które odżywiają […]

Suplementy na zmęczenie – co może się przydać, gdy masz DOŚĆ?

Data aktualizacji 29.09.2022

Przeczytasz w 6 minut

Intensywny tryb życia, treningi do ostatniego tchu, stres i niedosypianie […]

Co ma najwięcej witaminy C? 10 najlepszych źródeł (bez cytryny)!

Data aktualizacji 19.09.2022

Przeczytasz w 7 minut

Witamina C to zdecydowanie najpopularniejsza witamina na świecie – zadbały […]

Błonnik witalny – po co i jak go stosować na co dzień?

Data aktualizacji 26.08.2022

Przeczytasz w 6 minut

Błonnik witalny to jeden z najpopularniejszych naturalnych suplementów diety. Dostaniesz […]

Odżywka białkowa – co daje, a czego nie? Komu się przyda?

Data aktualizacji 22.08.2022

Przeczytasz w 5 minut

Mimo powszechnej popularności białek w proszku, wokół nich wciąż krążą […]

Magnez w jedzeniu – 10 źródeł i inspiracji kulinarnych z nimi

Data aktualizacji 03.08.2022

Przeczytasz w 7 minut

Magnez – jeden z kluczowych pierwiastków w organizmie. Przyjmuje się, […]

Jakie suplementy na masę wybrać? Poradnik

Data aktualizacji 27.07.2022

Przeczytasz w 11 minut

Wchodzisz do sklepu z odżywkami i widzisz… suplementy. Na masę, […]

Chlor – pierwiastek nie tylko do basenu! Co robi chlor w organizmie i skąd go brać?

Data aktualizacji 22.07.2022

Przeczytasz w 5 minut

Chlor w organizmie to jeden z wielu niedocenionych kolegów magnezu, […]

Kre-alkalyn – lepszy od monohydratu, czy tylko droższy?

Data aktualizacji 21.07.2022

Przeczytasz w 6 minut

Kreatyna – skuteczna, bezpieczna i tania… lub wcale nie tania. […]

Kwas foliowy – na co wpływa u sportowców i w czym jest witamina B9?

Data aktualizacji 14.07.2022

Przeczytasz w 6 minut

Suplementacja kwasu foliowego kojarzy się w pierwszej kolejności z planowaniem […]

Spirulina, chlorella, mieszanka – co najlepsze?

Data aktualizacji 13.07.2022

Przeczytasz w 11 minut

Suplementacja algami nie traci na popularności. Nic dziwnego – jest […]

Hiperwitaminoza – przedawkowanie witamin. Przeczytaj zanim złapiesz za suplement!

Data aktualizacji 13.07.2022

Przeczytasz w 9 minut

Dawka czyni truciznę – to powiedzenie bezbłędnie sprawdza się w […]

Żelatyna na stawy dla sportowców – czy galaretki na stawy naprawdę działają?

Data aktualizacji 12.07.2022

Przeczytasz w 6 minut

Żelatyna na stawy? Co to za pomysł?! Cóż – wcale […]

Kwas D-asparaginowy DAA – czy jego suplementacja coś daje?

Data aktualizacji 08.07.2022

Przeczytasz w 5 minut

DAA to suplement, o którym w ostatnich latach mówi się […]

Potas w organizmie – za co odpowiada? Groźne skutki niedoboru i potas w jedzeniu

Data aktualizacji 07.07.2022

Przeczytasz w 7 minut

Potas w organizmie to jeden z najistotniejszych pierwiastków. Nie chodzi […]

Kawa, guarana czy kofeina syntetyczna – co pobudza najlepiej?

Data aktualizacji 29.06.2022

Przeczytasz w 5 minut

Solidna porcja kofeiny niejednemu już uratowała trening. Nie powinno się […]

Witamina C a mięśnie, zdrowie i sport – tego o niej nie wiesz!

Data aktualizacji 24.06.2022

Przeczytasz w 7 minut

Jeśli zapytasz losowa osobę na ulicy, jakie są właściwości witaminy […]

X

Darmowy ebook

50 pytań o odżywki i suplementy

Zapisuję się
poup close